v:* {behavior:url(#default#VML);}
o:* {behavior:url(#default#VML);}
w:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}
J B
16.00
Normal
0
false
21
false
false
false
PL
X-NONE
X-NONE
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:Standardowy;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin-top:0cm;
mso-para-margin-right:0cm;
mso-para-margin-bottom:8.0pt;
mso-para-margin-left:0cm;
line-height:107%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,sans-serif;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:”Times New Roman”;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;
mso-font-kerning:1.0pt;
mso-ligatures:standardcontextual;
mso-fareast-language:EN-US;}
[Wstęp]
Wprowadzenie Rozporządzenia (UE) 2019/945
w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji bezzałogowych statków
powietrznych (dalej: Rozporządzenie BSP), otworzyło dyskusję na temat tego, czy wymaga
ono specjalnego wdrożenia w Polsce. Rozporządzenie to jest skomplikowane i restrykcyjne, część krajowa może sytuację jeszcze tylko pogorszyć… .
Jest to jedno z Rozporządzeń
Wykonawczych do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 (dalej:
Rozporządzenie Bazowe), ale właśnie w związku z nim rząd przygotował obszerną
nowelizację Ustawy Prawo Lotnicze, której konieczność przyjęcia argumentuje w
następujący sposób:
„Projekt dostosowuje polskie
prawo do przepisów Unii Europejskiej dotyczących bezzałogowych statków
powietrznych. Chodzi także o zwiększenie poziomu bezpieczeństwa w lotnictwie
cywilnym, poprzez przyjęcie rozwiązań, które umożliwią zapobieganie bezprawnemu
wykonywaniu operacji z użyciem systemu bezzałogowego statku powietrznego.”
Prawo unijne obowiązuje bezpośrednio
i jest wyżej w konstytucyjnej hierarchii prawa, czy w Polsce konieczne jest wdrażanie tych
przepisów czy też nie?
Należy też zwrócić uwagę, że
jeśli idzie o prawo unijne to jest niepoprawnie
interpretowane, zastępowane jest prawem krajowym, uzupełnia się je w sytuacjach
braku wyraźnego upoważnienia w prawie unijnym, zmienia się jego znaczenie itd. Okazuje
się nawet, że działania krajowe naruszają nie tylko przepisy rozporządzeń wykonawczych
ale wręcz Kartę Praw Podstawowych UE. Czy w przypadku „wdrażania” rozporządzenia popełnia się te same błędy?
Zasadniczo państwo członkowskie powinno zapewniać przepisy proceduralne do Rozporządzeń UE np. opłaty, ubezpieczenia, wnioski i procedury odwoławcze, sankcje itd,
[Hierarchia Prawa]
Najprościej można ją jest przedstawić
w następujący sposób:
W art. 288 akapit 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej (Dz.Urz.UE C Nr 83 z 30 marca 2010 r., s.47) zapisano,
że Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio
stosowane we wszystkich Państwach członkowskich”.
Z kolei w art. 100 ust 2 tego samego traktatu
postanowiono, że „Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą
procedurą ustawodawczą, mogą ustanowić odpowiednie przepisy
dotyczące transportu morskiego i lotniczego.„.
Zasada bezpośredniego stosowania prawa unijnego wynikająca expressis verbis
z tego przepisu wyprowadzona jest też w drodze wykładni art. 91 ust. 3
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wyprowadza się nie tylko
zasadę bezpośredniego stosowania rozporządzeń unijnych, ale też zasadę
pierwszeństwa tych rozporządzeń w wypadku kolizji z ustawami. Wyprowadza się
regułę, że w przypadku rozbieżności pomiędzy przepisami prawa krajowego, a
prawem unijnym, jeżeli tej rozbieżności nie da się usunąć w drodze wykładni, to
zastosowanie ma zasada pierwszeństwa prawa unijnego i to niezależnie od rangi
porównywanych norm.
Kolejnym
niedopuszczalnymi (nieważnymi) działaniami są: doprecyzowywanie, uzupełnianie i
zmiana znaczenia Rozporządzeń UE. „Ponieważ̇
rozporządzenie (…) wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we
wszystkich państwach członkowskich, nie mogą̨ one – chyba że co innego stanowi rozporządzenie
– podejmować́ działań́ na rzecz wykonania rozporządzenia, których
przedmiotem byłaby zmiana znaczenia lub uzupełnienie jego przepisów. W
zakresie, w jakim państwa członkowskie przekazały kompetencje stanowienia prawa
(…) Wspólnotom, tracą̨ one uprawnienie do stanowienia prawa w tej dziedzinie.”
(Orzeczenie TSWE z dnia 18 lutego 1970 r. w sprawie 40/69 Bollmann, pkt 4, Zb.
Orz. 1970, s. 69.).
[Dopuszczalne sposoby ingerencji
w prawo UE]
Państwa członkowskie mają pewne mechanizmy (zarówno prawa jak i
obowiązki) ingerowania w kształt prawa unijnego. Katalog ten obejmuje:
- . Przepisy krajowe wydane na podstawie upoważnienia w
przepisie prawa UE np. zapisem „as determined by competent authority”, czyli
„zgodnie z ustaleniami właściwego organu”. Upoważnienia te muszą być wyraźne,
a nie dorozumiane i kierowane są albo do państwa
członkowskiego (member state) albo do właściwego organu (competent
authority). - Przepisy/zalecenia mają charakter wyłącznie administracyjny np. opłaty,
sposobu składania wniosków, sankcji, ubezpieczeń, procedur odwoławczych itp. - Przepis/ zalecenie dotyczy sprawy w której właściwy organ
złożył/uzyskał zwolnienie na podstawie Artykułu 71 Rozporządzenia
Bazowego lub wymienionego w tym Rozporządzeniu odstępstwa. - Zalecenie zostało sformułowane
jako Alternatywny sposób spełnienia wymagań (Alternative Means of Compliance –
AltMoC). W odróżnieniu od innych rozporządzeń
UE dotyczących np. załóg lotniczych czy operacji lotniczych Rozporządzenie BSP
nie przewidziało tego mechanizmu. Należy jednak pamiętać, że na podstawie Art.
76 ust. 3 EASA publikuje akceptowalne sposoby spełniania wymagań oraz materiały
zawierające wytyczne (AMC/GM) dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia
oraz aktów delegowanych i wykonawczych przyjętych na jego podstawie. Nie można
więc krajowo ograniczać akceptowalności opublikowanych przez Agencję AMC, a
właściwy organ powinien kierować się zasadami dobrej praktyki (GM) określonymi
przez Agencję.
[Jakie błędy można popełnić?]
- . Zmieniać znaczenie przepisów lub terminów przepisów prawa UE
- Uzupełniać przepisy bez upoważnienia
-
Regulować kwestie już uregulowane
- Ustanawiać przepisy lokalne w oparciu o dorozumiane, a nie wyraźne
upoważnienia w przepisach prawa UE. - Ignorować AMC/GM wydane przez EASA.
- Wprowadzać niekompletne lub wadliwe przepisy administracyjne np.
brak procedur odwoławczych.
Czy błędy te
popełniono w projekcie nowelizacji Prawo Lotnicze dostosowującym je do Rozporządzenia
BSP? Moim zdaniem: Niestety tak.
[To wszystko ?]
Gdyby były to jedyne błędy jakie popełniono… Moim zdaniem nie
przedstawiono w sposób wyczerpujący konsekwencji jakie przyniesie zmieniona
ustawa na rynek BSP w Polsce koncentrując się populistycznie na jego kontroli („ucywilizowanie
dronów”).
Należy podkreślić, że przed
wprowadzeniem nowych regulacji dotyczących dronów ważne jest przeprowadzenie
rzetelnej analizy porównawczej praktyk stosowanych w innych krajach UE,
zwłaszcza jeśli chodzi o kary, ubezpieczenia, opłaty i inne przepisy administracyjne.
Jest to kluczowy krok, który pozwoliłby na zrozumienie kontekstu i skutków
proponowanych zmian oraz na uniknięcie niepotrzebnego obciążenia
administracyjnego.
Straszenie populistyczne
dronami i skupianie się wyłącznie na aspektach kontroli nie jest podejściem
konstruktywnym ani efektywnym. Zamiast tego, należy podjąć się rzetelnej
analizy praktyk stosowanych w innych krajach UE, co pozwoliłoby na wypracowanie
bardziej zrównoważonych i skutecznych rozwiązań regulacyjnych, które będą
adekwatne do potrzeb polskiego rynku oraz zgodne z zasadami równości i uczciwości.
Dopiero na tej podstawie można podejmować merytoryczną dyskusję i podejmować
właściwe decyzje w zakresie regulacji dotyczących dronów. Zmiany w
ustawie powinny wynikać z rzetelnej analizy i konsultacji z ekspertami oraz
społecznością, promując bezpieczne i odpowiedzialne użytkowanie dronów, zamiast
polegać na kampaniach strachu, kontroli i karaniu.
W następnych wpisach wrócę, już
do konkretnych zapisów projektu nowelizacji
ustawy Prawo Lotnicze, które moim zdaniem naruszają w.w. zasady.
Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏
Dodaj komentarz