Kategoria: Bez kategorii
-
150 zł za godzinę pracy instruktora lotniczego? Wyrok po wypadku pokazuje realną cenę odpowiedzialności
Wyrok po wypadku lotniczym pod Chełmnem powinien być sygnałem ostrzegawczym dla instruktorów, egzaminatorów i ośrodków szkolenia lotniczego. Stawka 150 zł za godzinę pracy FI może wyglądać jak normalna pozycja w cenniku ATO, ale w razie wypadku ta sama godzina może oznaczać postępowanie karne, biegłych, koszty sądowe, nawiązkę i konieczność wieloletniej obrony. Problem nie dotyczy tylko…
-
Jak zamienić pytanie o legalizm w pytanie o nazewnictwo. Case study: art. 135d Prawa lotniczego (obowiązek sprawozdań z operacji lotniczych)
Znak sprawy: DL-2-1.0530.4.2026 Punkt wyjścia 4 lutego 2026 r. złożyłem do Ministra Infrastruktury petycję w sprawie corocznej akcji ULC polegającej na wymuszaniu na użytkownikach statków powietrznych składania „sprawozdań z wykonywania zadań lotniczych” na urzędowych formularzach, pod groźbą ich odrzucenia. Zażądałem trzech rzeczy: Rdzeniem petycji było pytanie prawne, nie stylistyczne: czy Prezes ULC ma jakąkolwiek delegację…
-
NCO.SPEC.105 – ocena ryzyka i lista kontrolna w operacjach specjalistycznych NCO. Co jest obowiązkiem, a co tylko dobrą praktyką?
Wprowadzenie Pilot dowódca wykonujący operację specjalistyczną w reżimie Part-NCO – a więc np. loty akrobacyjne (ABF), operacje spadochronowe (PAR), śmigłowcowe operacje z ładunkiem na cięgnie zewnętrznym (HESLO), przewóz osób na zewnątrz śmigłowca (HEC) czy loty kontrolne po obsłudze technicznej (MCF) – podlega jednemu, kluczowemu przepisowi: NCO.SPEC.105. W praktyce narosło wokół niego sporo nieporozumień, zwłaszcza co do…
-
FPL2012 odchodzi do historii. Nadchodzi FF-ICE, czyli planowanie całej trajektorii lotu
Przez wiele lat podstawowym narzędziem wymiany informacji o planowanym locie pozostawał plan lotu ICAO w formacie określanym dziś jako FPL2012. Pilot, operator albo służba przygotowania lotu przekazywali w nim podstawowe dane: trasę, poziomy lotu, prędkość, typ statku powietrznego, wyposażenie oraz kilka innych informacji potrzebnych służbom ruchu lotniczego. Problem polega na tym, że współczesny system zarządzania…
-
Just Culture w polskim lotnictwie – petycja o zmiany
Bezpieczeństwo lotnicze opiera się na zaufaniu. Jeśli pilot, kontroler czy inżynier obawia się, że zgłoszenie błędu zostanie wykorzystane przeciwko niemu, informacja o zagrożeniu może nigdy nie trafić do systemu. A przecież to właśnie te informacje ratują życie. Kultura sprawiedliwego traktowania, czyli just culture, zakłada, że nieumyślny błąd zgłoszony w interesie bezpieczeństwa nie powinien automatycznie prowadzić…
-
Kwalifikacje pilotów wykonujących loty spadochronowe — polskie „uprawnienie” nie rozwiązuje problemu
W ciągu czternastu dni w dwóch katastrofach samolotów wykorzystywanych do operacji spadochronowych zginęły 23 osoby. 14 czerwca 2026 r. Pacific Aerospace 750XL rozbił się po starcie z Butler Memorial Airport w stanie Missouri. Zginął pilot i jedenastu skoczków. Według dostępnych informacji samolot nie uzyskał odpowiedniej wysokości, wykonał zakręt w lewo i spadł około 300 metrów…
-
Director of Flights, Flight Director i „idź do kwadratu” – czyli jak czytać polskie lotnictwo z perspektywy zagranicznego pilota
W polskim AIP można znaleźć zapisy typu: „A representative of the Aerodrome Administration designates a Director of Flights during the planning phase of joint flights, solo flying training at the aerodrome performed on at least two aircraft, aeronautical competitions and parachute jumps.” Polski pilot wie, że chodzi o Kierującego Lotami. To pojęcie funkcjonujące od lat w…
-
Zarządzanie paliwem pod lupą EASA – czy „oszczędzanie” zagraża bezpieczeństwu?
Wśród wielu tematów poruszonych w najnowszym raporcie EASA (Article 89 Report), jednym z najbardziej kontrowersyjnych jest kwestia zarządzania paliwem (fuel management). W środowisku lotniczym często słyszy się głosy o presji ekonomicznej wywieranej na załogi, aby latały z mniejszymi zapasami paliwa niż te, które sugeruje dobra praktyka lotnicza. Jak EASA odnosi się do tych obaw w…
-
Presja na lądowanie? „Go-around” w cieniu niepewności zawodowej
Decyzja o odejściu na drugi krąg (go-around) powinna być dla każdego pilota rutynowym i oczywistym wyborem w sytuacji, gdy warunki do bezpiecznego lądowania nie są spełnione. Jednak w kontekście najnowszego raportu EASA (art. 89), temat ten zyskuje zupełnie nowe znaczenie. Czy presja ekonomiczna i niepewne formy zatrudnienia mogą sprawić, że piloci dwa razy zastanowią się,…
-
Warunkowe umorzenie postępowania (WUP) a dostęp do strefy zastrzeżonej – jak „rozbroić” polski automat
W polskim lotnictwie naruszenie przepisów dotyczących ruchu lotniczego (art. 212 Prawa lotniczego) to często początek drogi przez mękę. Podczas gdy w wielu krajach UE „przygoda” z naruszeniem strefy kończy się pouczeniem lub mandatem, w Polsce automatycznie uruchamia się ścieżka karna, która skutecznie zniechęca wielu pilotów i kontrolerów do kontynuowania kariery. Kluczowym pytaniem pozostaje: jak w…
-
Nietypowe formy zatrudnienia w lotnictwie – co na to EASA?
Współczesny rynek lotniczy w Europie charakteryzuje się dużą różnorodnością modeli biznesowych. Wraz z ich ewolucją, coraz częściej dyskutuje się o wpływie tzw. atypowych form zatrudnienia (np. praca przez agencje, samozatrudnienie, umowy typu „pay-to-fly”) na bezpieczeństwo operacji lotniczych. Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) w swoim najnowszym raporcie (Article 89 Report) wzięła ten temat pod lupę. Oto…
-
Instruktor ma latać czy uczyć? Stary spór, który wraca jak bumerang
Dwa obozy Obóz pierwszy: instruktor to przede wszystkim pedagog Zgodnie z tym podejściem — bliskim temu, co EASA wbudowała w strukturę kursu FI — instruktor jest oceniany przede wszystkim według kompetencji dydaktycznych. FCL.920 definiuje wprost, czego wymaga się od każdego instruktora: przygotowanie zasobów, tworzenie klimatu sprzyjającego uczeniu, prezentacja wiedzy, integracja TEM i CRM, zarządzanie czasem,…
-
Prawo lotnicze: worek przepisów bez instrukcji obsługi
Prawo lotnicze: worek przepisów bez instrukcji obsługi Czytam od czasu do czasu prace z zakresu prawa lotniczego — artykuły, rozprawy doktorskie, recenzje. Mam mieszane uczucia. Dobra wiadomość Trafiają się już doktoranci, którzy — wbrew oficjalnym tłumaczeniom załączników ICAO konsekwentnie forsowanym przez ULC — piszą poprawnie: Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego. Brzmi jak drobiazg, ale nim nie…
-
Just Culture po polsku: ochrona, która zależy od tego, kto pierwszy zadzwoni
Jak przepis mający chronić pilotów stał się loterią zależną od tego, kto pierwszy zadzwoni na policję Czas czytania: ok. 6 min · Kategoria: Bezpieczeństwo lotnicze, Prawo · Dotyczy: Art. 212a Prawa lotniczego W 1977 roku na Teneryfie zderzyły się dwa Boeingi 747. Zginęło 583 osoby. Jedną z przyczyn było to, że załogi bały się mówić…
-
Just culture po polsku: piękna idea z dziurą w przepisach – part 1
Jest takie pojęcie w lotnictwie, które brzmi jak coś z podręcznika do zarządzania. Just culture — kultura sprawiedliwego traktowania. Idea prosta: jeśli pilot popełni błąd i sam go zgłosi, system go chroni, a nie karze. Bo zgłoszenie jest cenniejsze niż ukaranie. Brzmi rozsądnie. I właściwie tak działa — w teorii. W Polsce mamy przepis, który…