Cele strategiczne nadzoru lotniczego, a realizacja potrzeb rynku

W poprzednim wpisie było o „zielonej” misji Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Pójdźmy krok dalej i prześledźmy jego cele strategiczne. Wyznaczanie celów strategicznych przez urząd jest kluczowe dla zapewnienia skuteczności, efektywności oraz spójności działań, które prowadzą do osiągnięcia misji tej instytucji w zakresie regulacji i zarządzania lotnictwem cywilnym. 

Zerkamy więc na stronę –>  Plany strategiczne ULC i widzimy, że niestety nie są one od 2020 roku aktualizowane i monitorowane. Trudno.  Obowiązek wykonania planu wynika §11 ZARZĄDZENIA Nr 21 MINISTRA INFRASTRUKTURY I BUDOWNICTWA z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu nadzoru nad działalnością Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Trudno powiedzieć, czy ULC zaniechał wykonywania tego obowiązku, czy wstydzi się z nami podzielić tym planem. Przyjrzyjmy się więc tym z lat 2015-2019, bo dzisiaj zapewne jesteśmy ich beneficjentami 😆

Szczególnie interesująca jest „Tabela wskaźników celów strategicznych ULC„, bo z niej wynika  jakie mierzalne cele w planie strategicznym przyjęto oraz w jaki sposób postanowiono je monitorować.

Skuteczny nadzór nad bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym

Dla tego jakże ważnego celu zdefiniowano tylko jeden wskaźnik tj.   Stopień realizacji rocznych planów kontroli w nadzorowanych podmiotach (%).

Przykładowo w 2018 roku założono wykonanie nie mniej niż 90 % kontroli, a wykonano niecałe 75 %. 

Zasadnicze pytanie jakie można tu zadać: to czy można być tylko trochę w ciąży? Jak można z góry zakładać niewykonanie planu kontroli („tylko trochę”), a potem wykazywać jeszcze niższe wartości współczynnika wykonania. Kwestie bezpieczeństwa lotniczego są związane z minimalizowaniem ryzyka incydentów i wypadków oraz zapewnianiem bezpiecznych i niezawodnych usług dla pasażerów i personelu i tego typu polityka zakładania z góry niezrealizowania planu przynajmniej dla mnie jest niezrozumiała.

Kilka lat temat  niewykonywania audytów/kontroli pojawił się w przestrzeni publicznej w kontekście  rzekomej konieczności dofinansowania ULC. Mówiło się nawet, że Niemcy będą nam certyfikować lotnisko w Baranowie. Odnoszę wrażenie, że sformułowanie wskaźnika w taki sposób miało właśnie na celu  zmotywowanie decydentów do dosypania publicznego grosza na rachunek urzędu. Jest też druga strona tego medalu. Urząd jest nieefektywny (bizantyjska struktura, powielane są kompetencje komórek organizacyjnych, brak jest automatyzacji itp.), zajmuje się nadzorowaniem obszarów o których urzędnicy mają znikome pojęcie, wchodzi w buty gracza rynku lotniczego o czym niejednokrotnie pisałem itd. Nie ma żadnej gwarancji, że nowe środki publiczne cokolwiek poprawią.

Skoncentrowanie się tylko na osiągnięciu liczby planowanych kontroli  prowadzić też do pomijania jakościowej oceny nadzorowanych podmiotów. Każda przeprowadzona kontrola powinna być rzetelna, dokładna i skoncentrowana na istotnych aspektach bezpieczeństwa i jakości.

 Zrównoważony rozwój rynku lotniczego

Dla tego celu przyjęto też tylko wskaźnik: „Liczba połączeń w ruchu regularnym w letnim sezonie rozkładowym do/z polskich portów lotniczych (połączenia krajowe liczone tylko raz)„.

Pierwsze moje skojarzenie było: Co ma piernik do wiatraka? Potem jednak przypomniał mi się taki stary dowcip:

„Generalissimus Józef Stalin wita z trybuny pochód pierwszomajowy. Nagle podbiega do niego mała dziewczynka i prosi.

– Wujku, wujku, daj proszę cukierka.

– Wynocha mi stąd, ale szybko! – burknął spod wąsa Stalin.

Komentarz narratora: „Porozmawiał z dzieckiem, udzielił rady. A przecież mógł zabić…”

Tak więc powinniśmy być wdzięczni za loty z naszych lotnisk w  sezonach letnich, które objęte zostały urzędową troską i że ULC generalnie nie przeszkadza w rozwoju rynku, bo mogłoby być przecież inaczej i moglibyśmy nie latać w ogóle.  Taki wskaźnik nie grzeszy skromnością, bo zasługa urzędu w tym procesie wzrostu liczby połączeń jest marginalna….

 Wysoka sprawność działania Urzędu

 Tutaj pojawiły się już dwa wskaźniki:

„Liczba decyzji administracyjnych, zakwestionowanych oraz zakończonych negatywnym dla ULC, prawomocnym wyrokiem przez sąd ostatniej instancji, w stosunku do liczby wszystkich decyzji wydanych przez Prezesa Urzędu (%)” oraz 

„Poziom satysfakcji klienta Urzędu – wyniki ankiety dotyczącej działalności ULC” (działalność szkoleniowa oddzielnie).

 Jeśli idzie w.w. liczbę decyzji administracyjnych przegranych przez ULC do wszystkich wydanych decyzji, to wygląda na to, że celem jest wygranie urzędu w konkursie kto ma rację. Nie wiem w ogóle czy klienci ULC mają w nim ochotę uczestniczyć, bo kto ma np. ochotę czekać kilka lat na wyrok bez licencji czy certyfikatu? 

Poza tym nie wnioski kończą się decyzją administracyjną, a ULC często ich unika. W konkursie tym ULC z góry jest na pozycji wygranej, bo jak zobaczy, że wnioskodawca ma mocne argumenty w Sądzie, może uwzględnić wniosek kandydata i sprawa nie wejdzie do statystyk. Po co komu takie kiwanie?

Jeżeli idzie o badanie poziomu satysfakcji klientów, to nie rozumiem po co wydziela się i co to jest „działalność szkoleniowa”. Nie zmam szczegółowych ankiet oraz ich wyników, informacji o ewentualnej anonimowości więc nie będę tematu drążył dalej. Nie wiem co i komu uzyskany wynik mówi.

 A tak szczerze…

W mojej ocenie przyjęte cele i zastosowane wskaźniki monitorowania są li tylko partykularyzmami.

Nie służą ani bezpieczeństwu operacji lotniczych ani rozwojowi rynku. Służą tylko urzędowi a nie społeczeństwu, w tym jego lotniczej społeczności. Ślepi w karty nie grają.