Ulotny związek rodzaju licencji i klasy badań lekarskich. Licencja PPL – klasa 2, a CPL i ATPL – klasa 1 ? Tak – ale nie do końca. Dlaczego? - Przepisy prawa lotniczego w praktyce ... i nie tylko

Co na to przepisy prawa UE Rozporządzenia (UE) Nr. 1178/2011?

Tematykę wymogu badań lotniczo-lekarskich reguluje Załącznik IV (PART-MED) do w.w. Rozporządzenia UE (bez znaczenia są tu przepisy krajowe), a konkretnie przepis o następującej treści:

MED.A.030 Orzeczenia lekarskie

b) Wnioskodawca ubiegający się o licencję zgodnie z załącznikiem I (część FCL) musi posiadać orzeczenie lekarskie wydane zgodnie z niniejszym załącznikiem (część MED) i odpowiadające przywilejom wynikającym z licencji, o którą się ubiega.

c) Korzystając z przywilejów:

1) wynikających z licencji pilota (LAPL), licencji pilota balonowego (BPL) wydanej zgodnie z załącznikiem III (część BFCL) do rozporządzenia Komisji (UE) 2018/395 lub licencji pilota szybowcowego (SPL) wydanej zgodnie z załącznikiem III (część SFCL) do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/1976, pilot musi posiadać przynajmniej ważne orzeczenie lekarskie na potrzeby LAPL;

2) wynikających z licencji pilota turystycznego (PPL), pilot musi posiadać przynajmniej ważne orzeczenie lekarskie 2. klasy;

3) wynikających z BPL na potrzeby:

(i) zarobkowych operacji pasażerskich wykonywanych balonem, pilot musi posiadać przynajmniej ważne orzeczenie lekarskie 2. klasy;

(ii) operacji zarobkowych innych niż zarobkowe operacje pasażerskie wykonywane balonem, podczas których na pokładzie statku powietrznego znajdują się więcej niż 4 osoby, pilot musi posiadać przynajmniej ważne orzeczenie lekarskie 2. klasy;

4) wynikających z SPL do celów zarobkowych operacji na szybowcach innych niż określone w art. 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/1976, pilot musi posiadać przynajmniej ważne orzeczenie lekarskie 2. klasy;

5) wynikających z licencji pilota zawodowego (CPL), licencji pilota w załodze wieloosobowej (MPL) lub licencji pilota liniowego (ATPL), pilot musi posiadać ważne orzeczenie lekarskie 1. klasy.”.

Jeżeli idzie o wydanie licencji to pełna zgoda, związek jest prosty: LAPL,SPL,BPL – niezbędne są badania na potrzeby LAPL, PPL – klasa 2, CPL i ATPL – klasy 1 i mowa jest o tym pod literą b) w.w. przepisu.

Ale co po uzyskaniu licencji, czy ciągle musimy utrzymywać badania jak w zdaniu wcześniej? Nie musimy, aczkolwiek możemy i nawet jest to ze względów praktycznych wskazane. Wielu kolegów mimo posiadania licencji CPL do której wydania potrzebna jest 1 klasa orzeczenia lekarskiego, dalej kontynuuje latanie w lotnictwie ogólnym na dłużej trwającym orzeczeniu klasy 2.

Tym którzy dalej sądzą, że klasa badań dla posiadających już jakąś licencję musi być zawsze taka sama jako do jej wydania proponuję jeszcze raz próbę odnalezienia w wyżej wymienionym przepisie ewentualnego przywiązania rodzaju licencji do klasy badań. Powiązano tam (litera c) w.w. przepisu) jedynie korzystanie z przywilejów wynikających z licencji z klasą badań.

Jeżeli się z tym zgadzamy to idźmy dalej, jak nie przeczytajmy jeszcze raz …

Sprawdźmy więc jakie są przywileje z poszczególnych rodzajów licencji o których mowa była wyżej:

ATPL – FCL.505:

1) korzystania ze wszystkich uprawnień przysługujących posiadaczowi licencji LAPL, PPL i CPL;

2) wykonywania czynności pilota dowódcy statku powietrznego w zarobkowym transporcie lotniczym.

CPL – FCL.305

1) korzystania ze wszystkich uprawnień przysługujących posiadaczowi licencji LAPL i PPL;

2) wykonywania czynności pilota dowódcy lub drugiego pilota na wszelkich statkach powietrznych w operacjach innych niż zarobkowy transport lotniczy;

3) wykonywania czynności pilota dowódcy statku powietrznego z załogą jednoosobową w zarobkowym transporcie lotniczym z zastrzeżeniem ograniczeń określonych w FCL.060 oraz niniejszej podczęści;

4) wykonywania czynności drugiego pilota w zarobkowym transporcie lotniczym z zastrzeżeniem ograniczeń określonych w FCL.060.

PPL – FCL.205.A

a)Posiadacz licencji PPL(A) jest uprawniony do wykonywania bez wynagrodzenia czynności pilota dowódcy lub drugiego pilota samolotów lub motoszybowców turystycznych w operacjach niekomercyjnych oraz do korzystania
ze wszystkich uprawnień przysługujących posiadaczom licencji LAPL(A).

b) Niezależnie od przepisów litery powyżej, posiadacz licencji PPL(A) z uprawnieniami instruktora lub egzaminatora może otrzymywać wynagrodzenie za:
1) prowadzenie szkolenia w locie w zakresie licencji LAPL(A) lub PPL(A);
2) przeprowadzanie egzaminów praktycznych i kontroli umiejętności
w zakresie powyższych licencji;
3) szkolenie oraz oceny i sprawdziany do uprawnień i certyfikatów
wpisanych do tej licencji

LAPL – FCL.105.A

a) Uprawnienia

Posiadacz licencji samolotowej LAPL jest uprawniony do wykonywania czynności pilota dowódcy samolotów jednosilnikowych tłokowych lądowych, samolotów jednosilnikowych tłokowych wodnych lub motoszybowców turystycznych o maksymalnej poświadczonej masie startowej 2 000 kg lub mniej, przewożących maksymalnie 3 pasażerów, w taki sposób, że na pokładzie statku powietrznego zawsze znajdują się maksymalnie 4 osoby

Jakie są konsekwencje praktyczne takiego sformułowania przywilejów?:

· Każda licencja wyższa zawiera teraz przywileje licencji niższej np. ATPL zawiera CPL, CPL zawiera PPL itd.

· Posiadacz licencji CPL czy ATPL wykonując loty niezarobkowe korzysta z przywilejów licencji LAPL lub PPL

· Posiadacz licencji turystycznej (lub posiadacz badań klasy 2) może być dowódcą samolotu Boeing 747 o ile ten samolot nie jest użytkowany w przewozie lotniczym, co można sobie wyobrazić i pisałem już o tym w poście o uprawnieniach na typ i klasę 😊 Są jeszcze operacje prywatne przewoźników poza AOC…

· Instruktor i egzaminator (nawet za wynagrodzeniem) są przywilejami z licencji PPL.

Po ostatnich zmianach przepisów[1] piloci wszystkich rodzajów licencji samolotowych (PPL,CPL,ATPL) mogą korzystać z przywilejów licencji LAPL po wygaśnięciu badań klasy 1 lub 2 – jeżeli mają ciągle ważne badania na potrzeby LAPL Patrz zmienion FCL.205.A.

Nie ważne jest więc jaką licencję posiadamy, badania mamy mieć takie, jakie wymaga rodzaj operacji (lotu) którą wykonujemy.

Podobny system powiązania klasy badań lekarskich z przywilejami licencji funkcjonuje również w USA, patrz:14 CFR § 61.23.

Parę zdań dodatkowego komentarza:

Żaden przepis nie nakazuje nam posiadania orzeczenia lekarskiego przed lub w czasie szkolenia, czy nawet przed egzaminem praktycznym, nie możemy jednak wtedy wykonywać lotów samodzielnych[2]. Ośrodek zobowiązany jest nas o tym poinformować przed rozpoczęciem szkolenia. Jednolitych przepisów UE (będących też źródłem praw jednostek) państwo członkowskie nie może zaostrzać przepisami krajowymi. Oczywiście najlepiej badania lekarskie przejść jak najwcześniej np. przed rozpoczęciem szkolenia, bo można sobie narobić dużych problemów.

Orzeczenia na potrzeby LAPL mają ważność 5 lat dla osób w wieku poniżej 40 lat i 2 lata powyżej.[3]

Jeżeli LAPLa lub PPLa uzupełniamy o dodatkowe uprawnienie NOC (żadne VFR NOC bo takiego określenia nie znajdziecie już w przepisach), to musicie rozpoznawać barwy.[4]

Jeżeli PPL uzupełniacie o uprawnienie IR, CB-IR lub BIR to do badań dla klasy 2 powinniście przejść badanie słuchu metodą audiometrii tonalnej zgodnie z częstotliwością i wytycznymi określonymi w odniesieniu do posiadaczy orzeczenia lekarskiego 1 klasy[5].

Korzystanie z uprawnień wynikających z licencji zależy od ważności uprawnień w nich zawartych, w stosownych przypadkach, oraz od ważności świadectwa lekarskiego, w zależności od wykorzystywanych uprawnień.[6] Licencja LAPL nie ma jako takich uprawnień na klasę (sama licencja już jest już takim uprawnieniem), można do niej tylko ewentualnie wpisać uprawnienia dodatkowe np. NOC, akrobacja, holowanie. „Ważność” naszej licencji zależy zatem przede wszystkim od badań lekarskich, żeby z kolei licencję korzystać musimy posiadać co najmniej badania LAPL, bo one w połączeniu z jakąkolwiek licencją dają nam możliwość korzystania chociażby z licencji LAPL. Pamiętajmy o tym, że przywileje licencji LAPL możemy przywrócić niekoniecznie kontrolą umiejętności u egzaminatora[7], ale można to zrobić z instruktorem w oparciu o tzw. bieżącą praktykę[8] bez konieczności wymiany licencji. Zastanawialiście się kiedyś skąd nadzór ma wiedzieć w przypadku licencji SPL, BPL lub LAPL (przy których nie trzeba zaliczać kontroli umiejętności, a wystarczy nam bieżąca praktyka, gdzie żadne protokoły nie spływają do urzędu), że my w ogóle lotniczo istniejemy (wykonujemy lub jesteśmy w stanie potencjalnie korzystać z przywilejów naszej licencji) , a naszej dokumentacji nie należy przypadkiem zarchiwizować lub zniszczyć po jakimś czasie[9]? Właśnie po badaniach, które są rejestrowane w tym organie, który prowadzi licencję.

Czy można po dacie wygaśnięcia SEP(Land) w licencji PPL (CPL, ATPL) w oparciu o bieżącą praktykę z LAPL i mając na uwadze, że zmieniony FCL.700 a) 1) dopuszcza loty bez uprawnienia na typ lub klasę w przypadku korzystania z przywilejów LAPL, do których uprawniają już wszystkie inne niż LAPL licencje dalej latać legalnie? Na logikę tak, ale z tego co się orientuję to niektóre nadzory do tego zagadnienia podchodzą inaczej[10], tłumacząc że nie taka była idea zmian i dopuszczenie przywilejów LAPL dla wszystkich rodzajów licencji miało na celu rozwiązanie tylko problemu badań[11]. Wyszło ciekawie… .😊

Wszystko to jest trochę zagmatwane (skomplikowane, niejasne), ale …

Reasumując:

Do wydania licencji:

LAPL, SPL, BPL – musimy posiadać orzeczenie lekarskie na potrzeby LAPL

PPL – musimy posiadać orzeczenie lekarskie klasy 2

CPL, ATPL – musimy posiadać orzeczenie lekarskie klasy 1

Jeżeli już licencję posiadamy, to bez względu na rodzaj posiadanej licencji:

Klasa 1 jest wymagana do:

Wykonywania czynności pilota w zarobkowym transporcie lotniczym.[12]

Badania na potrzeby LAPL są wystarczające:

I. W przypadku samolotów – dla pilota dowódcy samolotów jednosilnikowych tłokowych lądowych, samolotów jednosilnikowych tłokowych wodnych lub motoszybowców turystycznych o maksymalnej poświadczonej masie startowej 2 000 kg lub mniej, przewożących maksymalnie 3 pasażerów, w taki sposób, że na pokładzie statku powietrznego zawsze znajdują się maksymalnie 4 osoby.

II. W przypadku śmigłowców – dla pilota dowódcy śmigłowców jednosilnikowych o maksymalnej poświadczonej masie startowej 2 000 kg lub mniejszej, przewożących maksymalnie 3 pasażerów, w taki sposób, że na pokładzie nigdy nie znajdują się więcej niż 4 osoby.

III. W przypadku szybowców – dla pilota dowódcy szybowca, chyba że są loty zarobkowe. Do operacji zarobkowych nie zalicza się 4 przypadków z art. 3 ust.2 lit a) do d) Rozporządzenia (UE) 2018/1976 (użyj google) w tym: loty na zasadzie podziału kosztów, zawodnicze lub pokazowe, zapoznawcze i szkoleniowe wykonywane przez organizację,

IV. W przypadku balonów – dla pilota dowódcy balonu, chyba że są to operacje zarobkowe lub operacje zarobkowe inne niż zarobkowe operacje pasażerskie wykonywane balonem, podczas których na pokładzie statku powietrznego znajdują się więcej niż 4 osoby.

Klasa 2 jest wymagana we wszystkich pozostałych przypadkach

Krócej się chyba nie da tego ująć. Piloci każdej kategorii statków powietrznych mają do zapamiętania maksymalnie 3 zdania 😊

Rozmowy z urzędnikiem kontrolującym naszą licencję i badania mogą teraz nabrać nowego i ciekawszego wymiaru 😊

Wiele nieporozumień obecnie dotyczy instruktorów instruktorów i egzaminatorów, nie muszą oni posiadać klasy 1 badań, a 2 klasa jest dla nich wystarczająca. Dlaczego? Bo jest to przywilej związany z licencją PPL, a nie CPL/ATPL. Czynności instruktora za wynagrodzeniem zgodnie z FCL.205.A mieszczą się katalogu praw z licencji PPL, bo nawet uprawnienie na typ może być wpisane do licencji PPL.

Oczywiście dla zdrowia (wizyta u orzecznika, jak u każdego lekarza z wizytą, może nam tylko pomóc) i świętego spokoju (nie chcemy wnikać w te formalne niuanse) możemy przedłużać badania zawsze o czasie, z klasą taką jaka jest do wydania licencji, czyli tak jak do tej pory większość z nas to robi. Będziemy wtedy jak to się mówi – po bezpiecznej stronie. Życie płata nam często jednak scenariusze i warto wiedzieć, że są też inne możliwości.

Kontynuując wątek zdrowia. Co oznacza licencja PPL i LAPL? Dlaczego u nas jest nieco inaczej?

Skoro już o zdrowiu mowa, to nie wiem czy zastanawialiście się kiedyś może dlaczego licencja PPL zgodnie z nadrzędnym do krajowego prawem UE (co wynika z Konstytucji RP[13]) nazywa się zgodnie z opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej po polsku aktualnym Rozporządzeniem (UE) 1178/2011 Licencją Pilota Prywatnego (podczęść C PART-FCL)[14], a w polskich realiach np. Prawie Lotniczym (Art. 94 ust 6 lit 1)) Licencją Pilota Turystycznego, podobnie LAPL w przepisach UE nazywa się Licencją Pilota Lekkich Statków Powietrznych(podczęść B PART-FCL), a w polskich realiach Licencją Pilota Rekreacyjnego (akurat podobnie jak w USA)?

Skąd takie zamiłowanie do turystyki i rekreacji w naszym kraju na niespotykaną gdzie indziej skalę?

Ktoś powie, że z przyczyn historycznych – nie, bo licencji LAPL nie było u nas wcześniej. Proste pytanie – co jest najważniejsze? Zdrowie – a pilotów to już chyba najbardziej! Co tam konstytucja, prawo UE, zdrowie jest najważniejsze, a turystyka i rekreacja poprawiają formę fizyczną i samopoczucie psychiczne i to są zapewne najważniejsze przyczyny naszej odmienności. Nie można nikomu czynić zarzutu ignorowania konstytucyjnej hierarchii prawa w niepoprawnym nazewnictwie licencji, jeżeli tak pięknie i szlachetnie promuje zdrowie[15]. Wiele naszych szkół wyższych posiada kierunki studiów Turystyka i Rekreacja, a ich absolwenci powinni posiadać możliwość uzyskania PPLek (turystyka), a w nich zawierają się jak już wyjaśniałem wyżej przywileje LAPLa (rekreacja).

Nie zapomnij również zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏

[1] Rozporządzenie (UE) 2019/1747

[2] MED.A.030 a)

[3] MED.A.045

[4] MED.A.030 d)

[5] MED.A.030 e)

[6] FCL.040

[7] Którego coraz trudniej jest znaleźć, gdyż nasz ulubiony urząd robi wszystko co możliwe, aby było ich coraz mniej. Przykładowo egzaminatorów samolotowych mamy mniej niż Szwajcarii, która ma 6 razy mniej ludności.

[8] FCL.140.A a) 1) – W ciągu ostatnich 2 lat 12 godzin jako PIC lub pod nadzorem instruktora (nawet samodzielnie) w tym 12 startów i lądowań oraz szkolenie odświeżające obejmujące 1 godzinny lot z instruktorem.

[9] Minimalny okres trzymania dokumentacji to pięć lat – ARA.GEN.220 (c).

[10] Np. Szwajcaria “As a consequence (of EU Reg 2019/1747), a holder of a PPL, CPL or ATPL may continue to exercise the privileges of a LAPL during the rating validity, for example in cases where he only holds a LAPL medical, provided that the recency requirements are met.”

[11] Patrz strona 13 https://www.easa.europa.eu/en/document-library/notices-of-proposed-amendment/npa-2014-29 i „FCL.205.A PPL(A) — Privileges, in (a), the exercise of all the privileges of the holder of an LAPL(A) is included in the privileges for the holder of a PPL(A) to avoid unnecessary administrative burden on General Aviation pilots when they do no longer fulfil the conditions of a Class-2 medical certificate, but those of an LAPL medical certificate. With this amendment, GA pilots do not have to have an LAPL(A) issued but may use their PPL(A) licence as an LAPL(A).”

[12] CAT, SPO

[13] art. 91 ust. 2 Konstytucji stanowi, że: Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie – a więc w tym przypadku unijne traktaty – ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. W szczególności ustawą Prawo Lotnicze.

[14] Jest po polsku –https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:02011R1178-20221030&from=EN

[15] Do promocji zdrowia ktoś przekonał (na pewno nikt nie używał argumentu, że polskie prawo lotnicze jest ważniejsze niż UE) też polskie ATO i DTO. Proszę poszukać na google „licencja pilota rekreacyjnego” – ofert wysyp , a licencji pilota prywatnego czy lekkich SP chyba w ogóle nie ma. Mamy za to blog „Przymrużonym okiem pilota prywatnego”, którego jak widać przekonać się nie udało.

Nie zapomnij również zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏

Ulotny związek rodzaju licencji i klasy badań lekarskich. Licencja PPL – klasa 2, a CPL i ATPL – klasa 1 ? Tak – ale nie do końca. Dlaczego?

Komentarze

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi