Petycje, interwencje i sprawy sądowe — dokumentacja działań na rzecz zmian w lotnictwie

Od marca 2024 r. regularnie składam petycje dotyczące prawa lotniczego, działania administracji i warunków funkcjonowania sektora. Poniżej zbieram je w jednym miejscu, z odnośnikami do publikacji urzędowych.
Zakres spraw jest szeroki: sankcje, licencjonowanie, egzaminowanie, ochrona personelu, organizacja przestrzeni powietrznej, wdrażanie standardów ICAO oraz zgodność krajowych przepisów i praktyk z prawem UE.
Opisy w tabelach są skrótami przedmiotu petycji. Pełna argumentacja znajduje się w dokumentach dostępnych pod odnośnikami. Zarzuty przedstawione w petycjach są moim stanowiskiem — ich opublikowanie przez organ nie oznacza ich potwierdzenia.
2024 rok
| Data | Przedmiot petycji | Dokumenty |
|---|---|---|
| 4 marca 2024 r. | Petycja wielokrotna: nowelizacja Prawa lotniczego, zmiana rozporządzenia dotyczącego długotrwałych zakazów lub ograniczeń lotów oraz działania na rzecz przywrócenia praworządności w ULC. | Publikacja MI |
| 8 marca 2024 r. | Petycja do Ministra Sprawiedliwości dotycząca sankcji karnych w Prawie lotniczym i angażowania prokuratury oraz sądów karnych. | Przekazana do Ministerstwa Infrastruktury |
| 14 marca 2024 r. | Petycja do MSWiA dotycząca sankcji karnych w Prawie lotniczym i angażowania Policji. | Przekazana do Ministerstwa Infrastruktury |
| 14 marca 2024 r. | Petycja do Ministra Klimatu i Środowiska dotycząca ochrony przestrzeni nad obszarami chronionymi oraz ograniczeń wysokości lotów nad obszarami miejskimi. | Przekazana do Ministerstwa Infrastruktury |
| 12 kwietnia 2024 r. | Aktualizacja, ujednolicenie i sprostowanie terminologii w polskim tłumaczeniu Konwencji chicagowskiej oraz jej załączników. | Publikacja MI |
| 6 maja 2024 r. | Zgłaszanie różnic na podstawie art. 38 Konwencji chicagowskiej; zagadnienia dotyczące SARPs i PANS ICAO. | Publikacja MI |
| 28 maja 2024 r. | Nowelizacja ustawy — Prawo lotnicze. | Publikacja MI |
| 10 czerwca 2024 r. | Wdrażanie do krajowego porządku prawnego SARPs zawartych w załącznikach do Konwencji chicagowskiej oraz PANS ICAO. | Publikacja MI |
| 8 lipca 2024 r. | Ujednolicenie terminologii w rozporządzeniach UE dotyczących personelu lotniczego, doprecyzowanie krajowych przepisów administracyjnych i zapobieganie nieprawidłowościom w stosowaniu prawa UE. | Publikacja MI |
| 2 sierpnia 2024 r. | Przeprowadzenie niezależnej oceny Krajowego Planu Bezpieczeństwa. | Publikacja MI |
| 2 września 2024 r. | Ujednolicenie sankcji za naruszenia bezpieczeństwa w różnych gałęziach transportu — porównanie z sankcjami przewidzianymi w Prawie lotniczym. | Publikacja MI |
| 1 października 2024 r. | Skreślenie art. 104 ust. 3 Prawa lotniczego w zakresie wymogu uzyskania zgody na szkolenie cudzoziemców. | Publikacja MI |
| 10 października 2024 r. | Rzetelna analiza projektów zmian w prawie lotniczym i eliminowanie błędów legislacyjnych. | Publikacja MI |
| 2 listopada 2024 r. | Zmiana art. 189e Prawa lotniczego. | Publikacja MI |
| 2 grudnia 2024 r. | Nowelizacja rozporządzenia w sprawie przepisów ruchu lotniczego w zakresie minimalnych wysokości lotów i SERA.5005(f). | Publikacja MI |
Petycje do Ministra Sprawiedliwości, MSWiA oraz Ministra Klimatu i Środowiska były odrębnymi wystąpieniami związanymi z działaniami rozpoczętymi w marcu 2024 r.
2025 rok
| Data | Przedmiot petycji | Dokumenty |
|---|---|---|
| 2 stycznia 2025 r. | Pełne wdrożenie dyrektywy 2000/79/WE dotyczącej organizacji czasu pracy personelu pokładowego w lotnictwie cywilnym. | Publikacja MI |
| 3 lutego 2025 r. | Zmiany dotyczące dwuinstancyjności rozstrzygnięć administracyjnych wydawanych przez Prezesa ULC. | Publikacja MI |
| 1 marca 2025 r. | Aktualizacja Prawa lotniczego i dostosowanie go do obowiązujących przepisów unijnych. | Publikacja MI |
| 1 kwietnia 2025 r. | Dostosowanie krajowych przepisów i praktyk oceny biegłości językowej pilotów do prawa UE. | Publikacja MI |
| 1 maja 2025 r. | Wprowadzenie szczególnej ochrony karnej członków załóg statków powietrznych. | Publikacja MI |
| 1 czerwca 2025 r. | Weryfikacja rozporządzeń lotniczych pod kątem wymagań prawa UE i eliminowanie nadregulacji. | Publikacja MI |
| 1 lipca 2025 r. | Zawieszenie opt-out z art. 2 ust. 8 rozporządzenia 2018/1139 oraz uporządkowanie krajowych regulacji dotyczących wskazanych w petycji kategorii lekkich statków powietrznych. | Publikacja MI |
| 31 lipca 2025 r. | Petycja do Ministra Sprawiedliwości: ochrona członków załóg analogiczna do ochrony funkcjonariuszy publicznych oraz penalizacja uszkadzania systemów bezpieczeństwa pokładowego. | Publikacja MS |
| 1 sierpnia 2025 r. | Reforma krajowego procesu wdrażania SARPs ICAO. | Publikacja MI |
| 1 września 2025 r. | Zwiększenie transparentności, profesjonalizmu i efektywności procedur powoływania kadry kierowniczej ULC. | Publikacja MI |
| 1 października 2025 r. | Harmonizacja krajowych przepisów licencyjnych z rozporządzeniem 1178/2011. | Publikacja MI |
| 3 listopada 2025 r. | Likwidacja komisji egzaminacyjnej z art. 99 Prawa lotniczego oraz reforma egzaminowania i certyfikacji personelu lotniczego. | Publikacja MI |
| 1 grudnia 2025 r. | Nowelizacja przepisów karnych i administracyjnych dotyczących BSP w związku z przedstawionymi w petycji zarzutami niezgodności z Konstytucją i prawem UE. | Publikacja MI |
2026 rok
| Data | Przedmiot petycji | Dokumenty |
|---|---|---|
| 2 stycznia 2026 r. | Wyjaśnienie podstaw faktycznych, autorstwa oraz roli analiz i obliczeń przy wyznaczaniu stref R w projekcie rozporządzenia MI nr 140. | Publikacja MI |
| 15 stycznia 2026 r. | Ujednolicenie zasad dotyczących języka egzaminów teoretycznych — ECQB i krajowej bazy — ze szczególnym uwzględnieniem CPL i ścieżki uzyskiwania certyfikatu FI. | Publikacja MI |
| 4 lutego 2026 r. | Petycja do MI: zakwestionowanie praktyki stosowania art. 135d Prawa lotniczego i narzucania obowiązków sprawozdawczych. | Publikacja MI |
| 4 lutego 2026 r. | Petycja do Prezesa ULC o podjęcie działań naprawczych w celu przywrócenia praworządności w lotnictwie cywilnym. | Wykaz |
| 1 marca 2026 r. | Zarzuty naruszania zasady legalizmu, nadużywania kompetencji rejestrowych i wydatkowania środków publicznych na działania dochodzeniowo-śledcze przez Prezesa ULC. | Publikacja MI |
| 1 kwietnia 2026 r. | Żądanie działań kadrowych, naprawczych środków nadzorczych i inicjatywy legislacyjnej w związku z zarzutami systemowego naruszania praworządności przez Prezesa ULC. | Publikacja MI |
| 1 maja 2026 r. | Nowelizacja przepisów dotyczących ATZ; zakwestionowanie zasad ograniczania dostępu do przestrzeni powietrznej jako dobra wspólnego. | Publikacja MI |
| 1 czerwca 2026 r. | Działania koordynacyjne i legislacyjne chroniące podmioty lotnicze oraz lotniska i lądowiska przed likwidacją ich funkcji lotniczych. | Publikacja MI |
| 1 lipca 2026 r. | Zwiększenie ochrony osób zgłaszających zdarzenia lotnicze, nowelizacja art. 212a Prawa lotniczego i niezależna kontrola przestrzegania zasad just culture. | Publikacja MI |
| 1 sierpnia 2026 r. | Usunięcie ocen biegłości językowej kontrolerów z krajowego systemu egzaminów państwowych i stworzenie warunków działania niezależnych podmiotów oceniających. | Publikacja MI |
| 1 września 2026 r. | Petycja do Ministerstwa Infrastruktury i MSWiA w sprawie wykorzystania cywilnych pilotów, statków powietrznych i dronów podczas powodzi, pożarów, poszukiwań i innych sytuacji kryzysowych. | MSWiA miało koordynować taki program. Ministerstwo Infrastruktury miało zająć się jego lotniczą częścią: zasadami operacji, przestrzenią powietrzną, lotami BVLOS oraz współpracą ULC i PAŻP. Zamiast rozpatrzyć tę część petycji, MI przekazało całość do MSWiA. |
| 1 października 2026 r. | PETYCJA w sprawie zastąpienia świadectwa operatora tankowania statków powietrznych wymaganiami dotyczącymi organizacji tankowania. |
Wystąpienie z 2 stycznia 2026 r. zostało przez Ministerstwo Infrastruktury zakwalifikowane jako wniosek o informację publiczną.
Poza petycjami — sprawy sądowe i pomoc pro bono
Powyższy wykaz obejmuje tylko część mojej działalności. Dochodzą do tego liczne sprawy sądowe, w których sam występuję jako skarżący albo pomagam innym pro bono w przygotowaniu pism i argumentacji.
Sprawy dotyczą zarówno indywidualnych rozstrzygnięć, jak i dostępu do informacji, bezczynności oraz przewlekłości działania administracji. Własne postępowania pozwalają mi również sprawdzać w praktyce, jak działają procedury, o których piszę na blogu.
Pomoc innym ma znaczenie także dla rozpoznawania problemów systemowych. Powtarzające się wymaganie, sposób prowadzenia sprawy czy brak podstawy prawnej trudno traktować jako jednostkowe nieporozumienie, jeżeli pojawiają się w kolejnych postępowaniach.
Samo wniesienie skargi nie przesądza jednak jej zasadności. Przy opisywaniu wyników znaczenie ma dokładna treść rozstrzygnięcia i jego zakres.
Interwencje do instytucji krajowych i unijnych
Kieruję również wystąpienia i skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich, EASA, Komisji Europejskiej oraz Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.
Korzystam z różnych ścieżek zależnie od przedmiotu sprawy i kompetencji instytucji. Czasem chodzi o ochronę praw obywatela, czasem o stosowanie prawa UE w Polsce, sposób wykonywania nadzoru albo działanie instytucji unijnej.
Nie przedstawiam samego skierowania sprawy jako sukcesu. Znaczenie ma to, co nastąpiło później: uzyskana odpowiedź, podjęta interwencja, ujawnione dokumenty, rozstrzygnięcie i rzeczywista zmiana. Zainteresowanie sprawą nie oznacza automatycznego potwierdzenia wszystkich przedstawionych zarzutów.
Dokumentację tych działań będę stopniowo porządkował w osobnym wykazie.
Wnioski i skargi w trybie KPA oraz dostęp do informacji
Do tego dochodzą liczne wnioski i skargi kierowane w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego do Ministerstwa Infrastruktury, ULC i PAŻP, a także wnioski o udostępnienie informacji publicznej.
Dotyczą konkretnych praktyk, podstaw prawnych wymagań, dokumentów, analiz oraz sposobu wykonywania nadzoru. Obejmują również żądania przeprowadzenia kontroli, poprawienia procedur i usunięcia nieprawidłowości.
Dostęp do informacji publicznej pozwala ustalić, co rzeczywiście zrobiono, kto podjął rozstrzygnięcie i na jakiej podstawie. Niekiedy równie istotna jest odpowiedź, że dokumentu, analizy albo procedury po prostu nie ma.
Te działania stanowią zaplecze wielu artykułów. Zanim pojawi się publiczna ocena, często trzeba przejść przez korespondencję, ponowienia wniosków, odmowy i postępowania sądowe.
Co wynika z odpowiedzi?
Odpowiedzi organów są równie ważne jak same petycje. Pokazują, czy problem został przeanalizowany, jakie argumenty przedstawiono i czy podjęto działania.
Trzeba odróżniać uwzględnienie postulatu, zapowiedź zmiany i zmianę rzeczywiście wdrożoną. Pozytywne pismo ministerstwa nie zastępuje poprawionego przepisu. Odmowa również nie rozstrzyga automatycznie, że argumentacja autora była błędna.
Ten wykaz będę uzupełniał o kolejne petycje, odpowiedzi i dalsze etapy spraw. Dokumentacja pozwala wrócić do problemu po latach i sprawdzić, kto o nim wiedział, jakie otrzymał argumenty oraz co z nimi zrobił.
Codzienna aktywność na Facebooku
Artykuły, petycje i interwencje uzupełniam codzienną aktywnością w mediach społecznościowych — na razie na profilu avialawpl na Facebooku. Publikuję tam bieżące komentarze, informacje o nowych dokumentach i odpowiedziach instytucji oraz dalszym przebiegu spraw. To również miejsce dyskusji i zgłaszania problemów, które później trafiają do szerszych analiz na blogu.
Obserwuj avialawpl na Facebooku. Codziennie o prawie lotniczym, technice i bezpieczeństwie — sprawdzam też, gdzie kończą się przepisy, a zaczyna urzędowa fantazja.
