Polski tekst rozporządzenia UE mówi jedno, angielski coś innego. Który z nich obowiązuje?

Oba. Polska wersja opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE jest autentycznym tekstem prawa. Angielska również. Żadna nie ma automatycznego pierwszeństwa. Nie istnieje jedna „oryginalna” wersja rozporządzenia, której pozostałe języki są tylko pomocniczymi tłumaczeniami.

Dlaczego nie wystarczy przeczytać polskiego zdania?

Przy wykładni prawa krajowego punktem wyjścia jest tekst uchwalony po polsku. W prawie UE wykładnia językowa ma inny wymiar: przepis istnieje w wielu jednakowo autentycznych wersjach. Gdy pojawia się wątpliwość, nie można uznać, że samo brzmienie polskiego zdania kończy sprawę.

Trzeba porównać inne wersje językowe, sprawdzić kontekst przepisu i cel regulacji. Taką metodę wskazał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku CILFIT (283/81). Angielski tekst może ujawnić błąd w polskim, ale nie rozstrzyga sprawy tylko dlatego, że jest angielski.

Nie znaczy to, że każdy powinien codziennie czytać prawo w kilku językach. Adresat przepisu ma prawo korzystać z oficjalnej polskiej wersji. Jeżeli jednak organ wykrył rozbieżność, powinien ją zbadać i wyjaśnić przyjętą interpretację. Szczególnej ostrożności wymaga wyciąganie negatywnych konsekwencji wobec osoby, która zaufała opublikowanemu polskiemu tekstowi.

Jak zgłosić błąd?

Błąd w akcie prawa UE można zgłosić przez pomoc EUR-Lex, także na adres EURLEX-HELPDESK@publications.europa.eu. W zgłoszeniu należy wskazać numer aktu, dokładny przepis, link do obu wersji językowych i wyjaśnić, na czym polega różnica. Warto opisać jej praktyczne skutki oraz zaproponować poprawne brzmienie.

Samo zgłoszenie nie poprawia tekstu. Istotny błąd w akcie Komisji może zostać usunięty przez sprostowanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE. Jeśli potrzebna jest zmiana treści regulacji, może być konieczny akt korygujący.

AMC i GM to osobna sprawa

W lotnictwie często korzystamy także z AMC i GM publikowanych przez EASA. Nie są one wielojęzycznymi rozporządzeniami UE. Polski przekład przygotowany w kraju nie staje się przez to autentyczną wersją dokumentu EASA. AMC przedstawiają akceptowalne sposoby wykazania zgodności z wymaganiami, a GM pomagają je wyjaśnić.

Jeżeli błąd jest w polskim przekładzie AMC lub GM, należy zgłosić go temu, kto przekład opublikował. Jeżeli błąd jest w dokumencie EASA, zgłoszenie kieruje się do EASA. ULC publikuje polskie opracowania i sam wskazuje w nich poprawki tłumaczeń AMC oraz GM.

Najpierw ustalmy więc, w którym tekście jest błąd. Od tego zależy zarówno sposób wykładni, jak i adres zgłoszenia. Argument „tak jest napisane po polsku” może rozpocząć analizę prawa UE. Nie może jej zakończyć.